Lidhu me ne

Komisioni Europian

Lëndët e para kritike: Sigurimi i zinxhirëve të furnizimit të sigurt dhe të qëndrueshëm për të ardhmen e gjelbër dhe dixhitale të BE-së

SHARE:

Publikuar

on

Më 20 mars, Komisioni propozoi një sërë veprimesh gjithëpërfshirëse për të siguruar aksesin e BE-së në një furnizim të sigurt, të larmishëm, të përballueshëm dhe të qëndrueshëm të lëndëve të para kritike. Lëndët e para kritike janë të domosdoshme për një grup të gjerë sektorësh strategjikë duke përfshirë industrinë neto zero, industrinë dixhitale, hapësirën ajrore dhe sektorët e mbrojtjes.

Ndërsa kërkesa për lëndë të para kritike parashikohet të rritet në mënyrë drastike, Evropa mbështetet shumë në importet, shpesh nga furnizuesit thuajse monopolistë të vendeve të treta. BE-ja duhet të zbusë rreziqet për zinxhirët e furnizimit që lidhen me varësi të tilla strategjike për të rritur elasticitetin e saj ekonomik, siç theksohet nga mungesat në pasojat e Covid-19 dhe krizës energjetike pas pushtimit të Rusisë në Ukrainë. Kjo mund të rrezikojë përpjekjet e BE-së për të përmbushur objektivat e saj klimatike dhe dixhitale.

Rregullorja dhe Komunikimi mbi lëndët e para kritike të miratuara sot shfrytëzojnë pikat e forta dhe mundësitë e Tregut të Vetëm dhe partneriteteve të jashtme të BE-së për të diversifikuar dhe rritur qëndrueshmërinë e zinxhirëve të furnizimit me lëndë të parë kritike të BE-së. Akti i lëndëve të para kritike përmirëson gjithashtu kapacitetin e BE-së për të monitoruar dhe zbutur rreziqet e ndërprerjeve dhe rrit qarkullimin dhe qëndrueshmërinë.

Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula nga Leyen ka thënë: “Ky akt do të na sjellë më pranë ambicieve tona klimatike. Ai do të përmirësojë ndjeshëm rafinimin, përpunimin dhe riciklimin e lëndëve të para kritike këtu në Evropë. Lëndët e para janë jetike për prodhimin e teknologjive kyçe për tranzicionin tonë binjak – si prodhimi i energjisë nga era, ruajtja e hidrogjenit ose bateritë. Dhe ne po forcojmë bashkëpunimin tonë me partnerë të besueshëm tregtarë globalisht për të reduktuar varësinë aktuale të BE-së nga vetëm një ose disa vende. Është në interesin tonë të përbashkët të rrisim prodhimin në një mënyrë të qëndrueshme dhe në të njëjtën kohë të sigurojmë nivelin më të lartë të diversifikimit të zinxhirëve të furnizimit për bizneset tona evropiane.”

Së bashku me reforma e dizajnit të tregut të energjisë elektrike dhe Ligji i Industrisë Neto Zero, masat e sotme për lëndët e para kritike krijojnë një mjedis të favorshëm rregullator për industritë neto zero dhe konkurrencën e industrisë evropiane, siç njoftohet në Plani Industrial i Marrëveshjes së Gjelbër.

Veprimet e brendshme

Akti i lëndëve të para kritike do ta pajisë BE-në me mjetet për të siguruar aksesin e BE-së në një furnizim të sigurt dhe të qëndrueshëm të lëndëve të para kritike, kryesisht përmes:

reklamë

Vendosja e prioriteteve të qarta për veprim: Përveç një liste të përditësuar të lëndëve të para kritike, ligji identifikon një listë të lëndëve të para strategjike, të cilat janë thelbësore për teknologjitë e rëndësishme për ambiciet e gjelbra dhe dixhitale të Evropës dhe për aplikimet e mbrojtjes dhe hapësirës, ​​ndërsa janë subjekt i rreziqeve të mundshme të furnizimit në të ardhmen. Rregullorja përfshin listat e lëndëve të para kritike dhe strategjike në ligjin e BE-së. Rregullorja përcakton standarde të qarta për kapacitetet vendase përgjatë zinxhirit strategjik të furnizimit me lëndë të parë dhe për të diversifikuar furnizimin e BE-së deri në vitin 2030: 

  • Të paktën 10% e konsumit vjetor të BE-së për nxjerrja,
  • Të paktën 40% e konsumit vjetor të BE-së për përpunim,
  • Të paktën 15% e konsumit vjetor të BE-së për riciklimit
  • Jo më shumë se 65% e konsumit vjetor të Bashkimit të çdo lëndë e parë strategjike në çdo fazë përkatëse të përpunimit nga një vend i vetëm i tretë.

Krijimi i zinxhirëve të furnizimit të lëndëve të para kritike të BE-së të sigurt dhe elastik: Akti do të reduktojë barrën administrative dhe do të thjeshtojë procedurat e lejeve për projektet e lëndëve të para kritike në BE. Për më tepër, Projektet e zgjedhura Strategjike do të përfitojnë nga mbështetja për akses në financa dhe afate më të shkurtra kohore të lejeve (24 muaj për lejet e nxjerrjes dhe 12 muaj për lejet e përpunimit dhe riciklimit). Shtetet anëtare do të duhet gjithashtu të zhvillojnë programe kombëtare për eksplorimin e burimeve gjeologjike.

Sigurimi që BE-ja mund të zbusë rreziqet e furnizimit: Për të siguruar qëndrueshmërinë e zinxhirëve të furnizimit, Akti parashikon monitorimin e zinxhirëve të furnizimit të lëndëve të para kritike dhe koordinimin e stoqeve strategjike të lëndëve të para midis Shteteve Anëtare. Disa kompani të mëdha do të duhet të kryejnë një auditim të zinxhirëve strategjikë të furnizimit të lëndëve të para, duke përfshirë një test stresi në nivel kompanie.

Investimi në kërkime, inovacion dhe aftësi:  Komisioni do të forcojë marrjen dhe vendosjen e teknologjive të reja në lëndët e para kritike. Për më tepër, krijimi i një partneriteti në shkallë të gjerë të aftësive për lëndët e para kritike dhe i një Akademie të Lëndëve të Para do të promovojë aftësitë relevante për fuqinë punëtore në zinxhirët e furnizimit të lëndëve të para kritike. Nga jashtë, Global Gateway do të përdoret si një mjet për të ndihmuar vendet partnere në zhvillimin e kapaciteteve të tyre të nxjerrjes dhe përpunimit, duke përfshirë zhvillimin e aftësive.

Mbrojtja e mjedisit duke përmirësuar qarkullimin dhe qëndrueshmërinë e lëndëve të para kritike: Siguria e përmirësuar dhe përballueshmëria e furnizimeve të lëndëve të para kritike duhet të shkojnë paralelisht me përpjekjet e shtuara për të zbutur çdo ndikim negativ, si brenda BE-së ashtu edhe në vendet e treta në lidhje me të drejtat e punës, të drejtat e njeriut dhe mbrojtjen e mjedisit. Përpjekjet për të përmirësuar zhvillimin e qëndrueshëm të zinxhirëve të vlerës së lëndëve të para kritike do të ndihmojnë gjithashtu në promovimin e zhvillimit ekonomik në vendet e treta dhe gjithashtu në qeverisjen e qëndrueshme, të drejtat e njeriut, zgjidhjen e konflikteve dhe stabilitetin rajonal.

Shtetet anëtare do të duhet të miratojnë dhe zbatojnë masa kombëtare për të përmirësuar grumbullimin e mbetjeve të pasura me lëndë të para kritike dhe për të siguruar riciklimin e tyre në lëndë të para kritike dytësore. Shtetet anëtare dhe operatorët privatë do të duhet të hetojnë potencialin për rikuperimin e lëndëve të para kritike nga mbetjet nxjerrëse në aktivitetet aktuale të minierave, por edhe nga vendet historike të mbetjeve minerare. Produktet që përmbajnë magnet të përhershëm do të duhet të takohen kërkesat rrethore dhe të japë informacion mbi riciklueshmërinë dhe përmbajtjen e ricikluar.

Angazhimi Ndërkombëtar

Diversifikimi i importeve të Bashkimit të lëndëve të para kritike: BE-ja nuk do të jetë kurrë e vetë-mjaftueshme në furnizimin e lëndëve të para të tilla dhe do të vazhdojë të mbështetet në importet për shumicën e konsumit të saj. Prandaj, tregtia ndërkombëtare është thelbësore për të mbështetur prodhimin global dhe për të siguruar diversifikimin e ofertës. BE-ja do të duhet të forcojë angazhimin e saj global me partnerë të besueshëm për të zhvilluar dhe diversifikuar investimet dhe për të promovuar stabilitetin në tregtinë ndërkombëtare dhe për të forcuar sigurinë ligjore për investitorët. Në veçanti, BE-ja do të kërkojë përfitime reciproke partneritete me tregjet në zhvillim dhe ekonomitë në zhvillim, veçanërisht në kuadrin e strategjisë së saj Global Gateway.

BE do të shtojë veprimet tregtare, duke përfshirë krijimin e një Klubi të lëndëve të para kritike për të gjitha vendet me të njëjtin mendim, të gatshëm për të forcuar zinxhirët globalë të furnizimit, forcimin e Organizatës Botërore të Tregtisë (OBT), zgjerimin e rrjetit të saj të Marrëveshjeve të Lehtësimit të Investimeve të Qëndrueshme dhe Marrëveshjeve të Tregtisë së Lirë dhe duke nxitur më shumë zbatimin për të luftuar të padrejtët praktikat tregtare.

Ai do të zhvillojë më tej partneritetet strategjike: BE-ja do të punojë me partnerë të besueshëm për të promovuar zhvillimin e tyre ekonomik në një mënyrë të qëndrueshme përmes krijimit të zinxhirit të vlerës në vendet e tyre, duke promovuar gjithashtu zinxhirë vlerash të sigurta, elastike, të përballueshme dhe mjaft të larmishme për BE-në.

Hapat e ardhshëm

Rregullorja e propozuar do të diskutohet dhe miratohet nga Parlamenti Evropian dhe Këshilli i Bashkimit Evropian përpara miratimit dhe hyrjes në fuqi të saj.

Sfond

Kjo nismë përfshin një Rregullim dhe një Komunikim. Rregullorja përcakton një kuadër rregullator për të mbështetur zhvillimin e kapaciteteve vendase dhe për të forcuar qëndrueshmërinë dhe qarkullimin e zinxhirëve kritik të furnizimit me lëndë të parë në BE. Komunikimi propozon masa për të mbështetur diversifikimin e zinxhirëve të furnizimit nëpërmjet partneriteteve të reja ndërkombëtare, të mbështetura reciprokisht. Fokusi është gjithashtu në maksimizimin e kontributit të marrëveshjeve tregtare të BE-së, në komplementaritet të plotë me strategjinë Global Gateway.

Akti i lëndëve të para kritike u njoftua nga Presidenti nga Leyen gjatë saj 2022 Shteti i Bashkimit fjalimin, ku ajo bëri thirrje për të adresuar varësinë e BE-së nga lëndët e para kritike të importuara duke diversifikuar dhe siguruar një furnizim të brendshëm dhe të qëndrueshëm të lëndëve të para kritike. Ai i përgjigjet Deklarata e Versajës 2022 miratuar nga Këshilli Evropian i cili nënvizoi rëndësinë strategjike të lëndëve të para kritike për të garantuar autonominë strategjike të Bashkimit dhe sovranitetin evropian. Ai gjithashtu i përgjigjet konkluzioneve të Konferencës për të Ardhmen e Evropës dhe rezolutës së nëntorit 2021 të Parlamentit Evropian për një strategji të BE-së për lëndët e para kritike.

Masat bazohen në vlerësimin e kritikitetit të vitit 2023, raportin e parashikimit që fokusohet në teknologjitë strategjike dhe veprimet e iniciuara në kuadër të Planit të Veprimit 2020 për lëndët e para kritike. Propozimi i sotëm mbështetet nga puna shkencore e Qendrës së Përbashkët të Kërkimit të Komisionit (JRC). Së bashku me studimin e Parashikimit të KPK-së, JRC-ja e rinovoi gjithashtu Sistemi Informativ i Lëndëve të Para i cili ofron njohuri mbi lëndët e para, si primare (të nxjerra/vjelur) ashtu edhe dytësore, për shembull nga riciklimi. Mjeti ofron informacion mbi materiale specifike, vende, si dhe për sektorë dhe teknologji të ndryshme dhe përfshin analiza si për ofertën ashtu edhe për kërkesën, aktuale dhe të ardhshme. 

Akti i lëndës së parë kritike paraqitet paralelisht me Aktin e Industrisë Neto Zero të BE-së, i cili synon të rrisë prodhimin e BE-së të teknologjive kryesore neutrale të karbonit ose "neto-zero" për të siguruar zinxhirë furnizimi të sigurt, të qëndrueshëm dhe konkurrues për energji të pastër. për arritjen e ambicieve të BE-së për klimën dhe energjinë.

Për më shumë informacion

Rregullorja evropiane e lëndëve të para kritike

Komunikim

Pyetje & Pergjigje

Fact Sheet

Lëndët e para kritike dhe tregtia – Infografik

Veprimet mbi katër lëndët e para kritike – Infografik

Sistemi Informativ i Lëndëve të Para

Raporti i Parashikimit të KPK-së

Ligji për lëndët e para kritike - animacion video

Ndani këtë artikull:

EU Reporter publikon artikuj nga një shumëllojshmëri burimesh të jashtme të cilat shprehin një gamë të gjerë pikëpamjesh. Qëndrimet e marra në këta artikuj nuk janë domosdoshmërisht ato të EU Reporter.
reklamë

Trending